آشنایی با انواع اره و کاربرد هر کدام - راهنمای انتخاب اره دستی و برقی(21)

اره یکی از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین ابزارهای برش است که در صنایع چوب، فلزکاری، ساختمان، باغبانی و حتی مصارف خانگی استفاده می‌شود. این ابزار برای برش انواع چوب، فلز، پلاستیک و برخی مصالح ساختمانی به کار می‌رود و در مدل‌های دستی و ماشینی تولید می‌شود. انتخاب اره مناسب علاوه بر افزایش سرعت و دقت برش، موجب کاهش ضایعات، افزایش کیفیت کار و ارتقای ایمنی خواهد شد. در این مقاله با انواع اره، تفاوت آن‌ها، کاربرد هر مدل و نکات مهم هنگام خرید آشنا می‌شوید.

اره کاری چیست و چه کاربردی دارد؟

اره کاری یکی از فرآیندهای تغییر شکل از راه براده برداری است و عمل برش توسط کمان اره دستی یا ماشین اره انجام می شود. از این فرایند برای برش مواد، قطعات یا ایجاد شیارهای باریک استفاده می شود.

انواع اره و کاربرد هر کدام

امروزه اره‌ها در مدل‌های مختلفی تولید می‌شوند و هر کدام برای برش نوع خاصی از متریال یا انجام برشی مشخص طراحی شده‌اند. انتخاب اره مناسب علاوه بر افزایش سرعت و دقت کار، موجب کاهش استهلاک تیغه و افزایش ایمنی نیز می‌شود. در ادامه با رایج‌ترین انواع اره و کاربرد هر یک آشنا می‌شویم.

اره نجاری: این نوع اره یکی از متداول‌ترین ابزارهای برش چوب است و برای برش تخته، الوار، نئوپان و سایر فرآورده‌های چوبی به کار می‌رود. طراحی دندانه‌های آن به گونه‌ای است که برش چوب را با سرعت و دقت مناسبی انجام می‌دهد.

اره آهن‌بر: اره آهن‌بر برای برش فلزاتی مانند لوله، میلگرد، پروفیل، قوطی و ورق فلزی استفاده می‌شود. این اره معمولاً دارای کمان فلزی و تیغه‌ای با دندانه‌های ریز و مقاوم است که امکان برش فلزات را فراهم می‌کند.

اره باغبانی: این اره برای هرس شاخه درختان، بوته‌ها و گیاهان چوبی طراحی شده است. تیغه آن معمولاً دارای دندانه‌های درشت و تیز است تا برش شاخه‌های تر و خشک را با کمترین آسیب به گیاه انجام دهد.

اره مویی: اره مویی برای ایجاد برش‌های ظریف، منحنی و طرح‌های پیچیده روی چوب، MDF، پلاستیک و برخی فلزات نازک کاربرد دارد و از ابزارهای اصلی در معرق‌کاری و صنایع دستی به شمار می‌رود.

اره عمودبر: اره عمودبر از پرکاربردترین ابزارهای برقی برای برش مستقیم و منحنی در چوب، MDF، پلاستیک و فلزات نازک است. با تعویض تیغه می‌توان از آن برای برش متریال‌های مختلف استفاده کرد.

اره گردبر: اره گردبر با استفاده از یک تیغه دیسکی، برش‌های مستقیم، سریع و دقیق را روی صفحات چوبی، MDF و تخته‌های بزرگ انجام می‌دهد و یکی از ابزارهای اصلی کارگاه‌های نجاری است.

اره فارسی‌بر: این اره برای ایجاد برش‌های زاویه‌دار با دقت بالا در چوب، قرنیز، قاب و برخی پروفیل‌های سبک به کار می‌رود و در ساخت کابینت و نصب دکوراسیون کاربرد فراوانی دارد.

اره نواری: اره نواری با تیغه‌ای حلقه‌ای و پیوسته، برای برش قطعات ضخیم چوب، فلز و پلاستیک در کارگاه‌ها و واحدهای صنعتی استفاده می‌شود و دقت و سرعت مناسبی در برش‌های طولانی دارد.

اره زنجیری: اره زنجیری از یک زنجیر مجهز به دندانه‌های برنده تشکیل شده و برای قطع درختان، هرس شاخه‌های قطور و تهیه هیزم مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ابزار در مدل‌های بنزینی، برقی و شارژی تولید می‌شود.

اجزای کمان اره دستی

1. مهره خروسکی 2. کمان اره 3. فک نگهدارندۀ قابل تنظیم 4. تیغه اره 5. فک نگهدارندۀ ثابت 6. دسته 7. پین های اتصال تیغه اره به فک ها 8. شیار فک های نگهدارنده. عکس ۱

کمان اره

وظیفۀ کمان اره نگهداری و هدایت تیغه اره است. کمان اره دارای انواع متفاوتی برای انجام برش های خاص است. متداول ترین آنها عبارت اند از:

کمان اره ثابت: برای بستن تیغ اره با اندازۀ اسمی 300 میلی متر به کار می رود.

کمان اره قابل تنظیم: این کمان اره برای بستن تیغه اره  های با طول متفاوت به کار گرفته می شود. عکس ۲

کمان اره با کمان بلند: این کمان اره برای برش های عمیق یا برش های داخلی که کمان اره ثابت نتواند مورد استفاده قرار گیرد و همچنین برای برش فلزات نرم، چوب و مواد غیر فلزی به کار می رود معمولاً تیغه اره مویی روی آن بسته می شود. عکس ۳

اره ظریف بر: برای ایجاد شیار سرپیچ ها یا سایر شیارهای باریک و دقیق به کار می رود.

دسته کمان اره

دسته کمان اره در دو نوع معمولی و پنجه ای (هفت تیری) ساخته می شود. نوع ساده برای کاربردهای عمومی و نوع پنجه ای برای برش های ساده به کار می رود.

ساختمان تیغه اره

دندانه های تیغه اره به شکل گوه ساخته می شوند و زوایای آن متناسب با مواد مورد برش انتخاب می شود.

زاویه گوه در اره های دستی که برای برش فلزات به کار می رود  برای فلزات نرم که دارای براده طویل هستند، و زاویه براده برای فلزات سخت را صفر درجه در نظر می گیرند.

تیغه اره های دستی معمولا با اندازۀ اسمی 300 میلی متر و عرض mm 15 - 12 و ضخامت 6/0 تا 8/0 میلی متر ساخته می شوند. منظور از اندازۀ اسمی، فاصلۀ مرکز تا مرکز سوراخ های تیغه اره است.

مشخصۀ دیگر تیغه اره ها گام آن است که ریزی و درشتی دندانه را نشان می دهد. انتخاب تیغه اره به نوع برش (دستی یا ماشینی) و جنس قطعه کار و ... بستگی دارد. جدول زیر ارتباط اندازه دندانه با جنس قطعه کار را نشان می دهد.

اصطکاک بدنۀ تیغه اره با شیار برش موجب سختی برش و اتلاف انرژی می شود. همچنین امکان گیر کردن تیغه اره در شیار وجود دارد. لذا برای کاهش اصطکاک و تأمین فاصله، باید عرض شیار بیش از ضخامت تیغه اره باشد و برای رسیدن به هدف فوق، تیغه اره ها به شکل های زیر ساخته می شوند.

دندانه های جاخورده: این فرم دندانه ها به روش آهنگری و از طریق فشردن لبه دندانه ها ایجاد می شود که منسوخ شده است.

دندانه های چپ و راست: در این حالت دندانه ها یکی در میان به سمت چپ و راست منحرف می شود. این روش کمتر معمول است.

دندانه ها به شکل موجی: در این مدل چندین دندانه به سمت چپ و چند دندانه به سمت راست به شکل موج منحرف می شوند. این نوع دندانه ها بیشترین مورد استفاده را دارند.

جنس تیغه اره ها

برای فلزات نرم و فولاد معمولی از فولاد ابزارسازی و برای سایر فولادها و چدن از فولاد آلیاژی (تندبر) انتخاب شده و پس از ساخت دندانه ها فقط قسمت لبه برنده آنها را آب کاری کرده و سنگ می زنند. در برخی موارد کل تیغه اره را آب کاری می کنند و عبارت All Hard روی آن ثبت می شود.

اره های ماشینی

برای برش قطعات با ابعاد بزرگ و تعداد زیاد و سرعت بالا از اره های ماشینی استفاده می شود. ماشین های اره دارای انواع مختلفی است که متداول ترین آنها عبارت اند از:

• ماشین اره کمانی: برای برش انواع فلزات در کارگاه‌های فلزکاری و ماشین‌سازی استفاده می‌شود.
• ماشین اره مجموعه‌ای: مناسب تولید انبوه و برش هم‌زمان چند قطعه با ابعاد مشابه است.
• ماشین اره نواری: به دلیل دقت بالا و قابلیت برش قطعات ضخیم، در صنایع چوب و فلز کاربرد گسترده‌ای دارد.

شکل زیر انواع ماشین اره را نشان می دهد. عکس ۵

در هنگام برشکاری از تمام طول تیغه اره استفاده شود. پس از تمام شدن کار برش، مهرۀ خروسک را شل کنید تا فشار از روی تیغه اره برداشته شود.

مقایسه فنی اره ها از نظر کاربرد

نوع اره: اره نجاری

• مناسب برای: برش چوب، تخته و الوار
• دقت برش: زیاد
• سرعت برش: متوسط
• مناسب کاربران: کاربران خانگی و نجاران

نوع اره: اره آهن‌بر

• مناسب برای: برش فلز، لوله، میلگرد و پروفیل
• دقت برش: زیاد
• سرعت برش: کم
• مناسب کاربران: کاربران خانگی و صنعتی

 نوع اره: اره باغبانی

• مناسب برای: هرس شاخه درختان و بوته‌ها
• دقت برش: متوسط
• سرعت برش: زیاد
• مناسب کاربران: باغداران و فضای سبز

 نوع اره: اره مویی

• مناسب برای: برش‌های ظریف و منحنی روی چوب و MDF
• دقت برش: بسیار زیاد
• سرعت برش: کم
• مناسب کاربران: هنرمندان و معرق‌کاران

نوع اره: اره عمودبر

• مناسب برای: برش مستقیم و منحنی چوب، MDF، پلاستیک و فلزات نازک
• دقت برش: زیاد
• سرعت برش: زیاد
• مناسب کاربران: کاربران نیمه‌حرفه‌ای و حرفه‌ای

نوع اره: اره گردبر

• مناسب برای: برش مستقیم صفحات چوب و MDF
• دقت برش: بسیار زیاد
• سرعت برش: بسیار زیاد
• مناسب کاربران: نجاران و کارگاه‌های چوب

نوع اره: اره فارسی‌بر

• مناسب برای: برش‌های زاویه‌دار چوب و قرنیز
• دقت برش: بسیار زیاد
• سرعت برش: زیاد
• مناسب کاربران: نجاران و نصابان

نوع اره: اره نواری

• مناسب برای: برش قطعات ضخیم چوب و فلز
• دقت برش: بسیار زیاد
• سرعت برش: زیاد
• مناسب کاربران: کارگاه‌ها و صنایع

نوع اره: اره زنجیری

• مناسب برای: قطع درخت و هرس شاخه‌های قطور
• دقت برش: متوسط
• سرعت برش: بسیار زیاد
• مناسب کاربران: باغداران و کاربران حرفه‌ای

نکات ایمنی و حفاظتی اره کاری

• تیغه اره را از نکته نظر کنترل نداشتن ترک ها مورد بازرسی قرار دهید، زیرا ممکن است در هنگام کار شکسته و باعث آسیب شود.
• از درست مستقر شدن تیغه اره در کمان مطمئن گردید و پین های اتصال تیغه به فک های نگه دارنده را بازدید نموده که سالم و به طرز مطمئن در محل خود قرار گرفته باشند.
• از محکم بودن تیغه اره مطمئن شوید.
• شل بودن تیغه اره علاوه بر انحراف از مسیر برش باعث شکستن آن و آسیب دیدن شخص خواهد شد.
• مطمئن شوید که دسته کمان اره سالم باشد و در جای خود به گونه ای محکم شده که در حین کار از جای خود خارج نشود.
• قطعه کار به طور صحیح و کوتاه و محکم در گیره بسته شده باشد. زیرا با چرخش قطعه کار در حین برش تیغه اره شکسته و موجب آسیب خواهد شد.
• در نزدیکی جدا شدن قطعه، نیروی دست را کمتر کنید تا از شکسته شدن ناگهانی و افتادن قطعه و همچنین برهم خوردن تعادل و احتمال برخورد دست به گیره و ... جلوگیری شود.
• چون کار با ماشین های اره مستلزم آموزش ویژه است بنابراین از دست زدن به آن خودداری کنید.

انتخاب اره مناسب به نوع متریال، دقت مورد نیاز، حجم کار و شرایط استفاده بستگی دارد. آشنایی با انواع اره، ساختمان تیغه، روش صحیح اره‌کاری و رعایت نکات ایمنی، علاوه بر افزایش کیفیت برش، موجب افزایش عمر ابزار و کاهش خطرات هنگام کار می‌شود. پیش از خرید یا استفاده از اره، بهتر است کاربرد مورد نظر خود را مشخص کرده و متناسب با آن، ابزار و تیغه مناسب را انتخاب کنید.

فیلم آشنایی با اره کاری Sawing

-